هرزروی گل حفاری (Lost Circulation)

43 خواندن ثانیه
0
408

هرزروی گل حفاری (Lost Circulation)

هرزروی گل، هدررفتن گل حفاری درون چاه به داخل سازند می باشد و نباید آن را با صافاب (Filter Losses) گل که از دست رفتن آب گل حفاری است اشتباه گرفت.

?هرزروی ممکن است از دو بشکه در ساعت تا هرزروی به طور کامل (Complete Losses) رخ دهد.
?هرزروی بر اساس عامل آن به هرزروی طبیعی (Natural Losses) و هرزروی القایی یا ثانویه (Induced Losses) تقسیم می‌شود.

هرزروی‌طبیعی (Natural Losses)

?در سازند هایی که دارای نفوذپذیری طبیعی و اولیه حاصل از تخلخل و درز و شکاف ها است صورت می‌گیرد. این درز و شکاف ها قبل از شروع حفاری در سازند وجود داشته اند.
?هرزروی طبیعی گل حفاری در سه نوع سازند زیر رخ می‌دهد ؛

۱) سازندهایی که دارای نفوذپذیری بالای ماتریکس مثل Gravels و Coarse sands می باشند.

۲) سازندهایی که دارای شکاف ها و گسل های اولیه بوده اند مثل سازند های تکتونیزه در اطراف گنبدهای نمکی و غیره.

۳) سازندهای حاوی فضاهای غار مانند مثل سازندهای آهکی و دولومیتی

هرزروی‌القایی یا ثانویه (Induced Losses)

? به هرزروی گل در سازند هایی که دارای نفوذپذیری ثانویه هستند گفته می‌شود.
? در اثر نیروی هیدرولیکی گل و غلبه آن بر مقاومت سازند شکاف هایی در آن ایجاد می شود ورود گل به این شکاف ها دلیل اصلی این نوع هرزروی است. شکاف های ثانویه وقتی ECD(Equivalent Circulation Density) گل حفاری بیشتر از Fracture Gradient سازند می شود ایجاد می گردد.
?یکی دیگر از عوامل ایجاد شکاف های ثانویه Surge Pressure است که در حین لوله پایین اتفاق می افتد اگر لوله پایین با سرعت بالا انجام شود، گل نیرویی به سازند وارد می سازد که باعث شکافته شدن آن می شود.
?همچنین در اثر افزایش وزن گل و یا افزایش سرعت حفاری شکاف های ثانویه در سازند ایجاد می شود.
?راه های جلوگیری از ایجاد نفوذپذیری ثانویه و شکست سازند عبارتند از ؛
➕استفاده از کمترین وزن گل با توجه به فشار سازند به نحوی که پایداری دیواره چاه حفظ گردد و از فوران چاه نیز جلوگیری شود.
➕به حداقل رساندن اثرات Surge و Swap
➕ جلوگیری از گلی شدن(Balled up) مته و BHA
➕ کنترل سرعت حفاری برای کاهش مقدار خرده های حفاری در فضای آنالوس و انطباق ROP و GPM برای کاهش فشار ایجاد شده در آنالوس
➕ به حداقل رساندن ECD با کنترل خواص رئولوژی گل به خصوص کاهش گرانروی آن
➕ کنترل صافاب گل
➕ کاهش GPM
➕ عدم اعمال پس فشار (Back Pressure) روی آنالوس از طریق چوک منی فولد.

شدت‌هرزروی

?برای کنترل و از بین رفتن هرزروی روش های مختلفی وجود دارد. روش مناسب با توجه به شدت هرزروی انتخاب می گردد.
?در جدول زیر تقسیم بندی‌هرزروی گل با توجه به شدت آن مشخص شده است.

روش های اصلی برای کنترل و از بین رفتن هرزروی به سه دسته زیر تقسیم می‌شوند:

۱) استفاده از LCM Pill

۲) استفاده از مگنست پلاگ

۳) سیمانکاری منطقه‌هرزروی

روش LCM Pill برای مقابله با هرزروی

? می توان با گذاشتن (Spot) پیل (LCM (Lost Circulation Materials در منطقه ای که در آن هرزروی صورت گرفته، مقدار آن را کاهش داده و یا کاملا از بین برد.
?مواد LCM موادی همچون Mica، Shell Fish و سایر مواد ورقه ای و فیبری (Look Fiber) می باشند که شکاف ها، گسل ها و فضای متخلخل سازند را پر کرده و از هرزروی گل جلوگیری می کنند.
?اگر هرزروی در مخزن هیدروکربوری صورت گرفته باشد نباید از Mica و دیگر موادی که در اسید حل نمی شوند جهت درست کردن LCM Pill استفاده کرد در این شرایط از Shell Fish و Oyster Shell استفاده می شود.
?بعد از اتمام عملیات حفاری با اسید کاری مخزن این مواد در اسید حل شده و فضا های متخلخلی که با این مواد مسدود شده بودند باز می گردند به نحوی که بتوان از مخزن تولید بالایی بدست آورد.

روش مگنست پلاگ برای مقابله با هرزروی

?در صورتی که شدت‌هرزروی به قدری باشد که نتوان با LCM Pill آن را کنترل کرد از مگنست استفاده می‌شود.
?مگنست یک سیمان زودگیر است که در اسید کاملا حل می شود. بنابراین در هرزروی هایی که در مخزن صورت می‌گیرد و با LCM کنترل نشده باشد آن قسمت با مگنست سفت می گردد. به این ترتیب هرزروی گل کاهش و یا از بین می رود.

روش سیمانکاری منطقه‌هرزروی برای مقابله با هرزروی

?اگر روش های LCM Pill و مگنست پلاگ کارساز نبود آخرین راه حل برای مقابله با هرزروی گل پمپاژ سیمان به داخل Lost Zone می باشد.
?در مخزن به هیچ وجه نمی توان از این روش استفاده کرد چرا که با سیمان کردن مخزن عملاً نفوذپذیری که از مهمترین فاکتورهای تولید است، از بین می رود.

بارگذاری توسط pedram nouri
بارگذاری در حفاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *