انواع نقشه های زیر سطحی

22 خواندن ثانیه
0
344

نقشه های کانتوری زیر سطحی بسیار متنوعند. در این قسمت به توضیح انواع متداول آن پرداخته می شود.

 نقشه های کانتوری ساختمانی (Structural Contour Maps)

این نقشه ها معمولا به طور ساده نقشه های ساختمانی نامیده می شوند. این نقشه ها، کانتورهایی رابر روی افق های زمین شناسی زیرسطحی نسبت به سطح مبنای تعیین شده، که معمولا سطح تراز دریا است، نشان می دهند. زمین شناس سازنده این نقشه ها باید افق انتخابی را مشخص کرده و بدرستی نمایش دهد. این افق معمولا عمق قاعده پوش سنگ ها و یا عمق بالای مخزن است. نقشه های ساختمانی به خوبی قادرند ساختارهای زیرسطحی را به نمایش بگذارند.

نقشه های هم ضخامت (Isopach Maps)

 در نقشه های هم ضخامت، کانتورها تغییرات ضخامت لایه های معین را در منطقه مورد مطالعه نشان می دهد. این لایه ممکن است یک واحد لیتواستراتیگرافی از قبیل یک سازند یا یک واحد زمانی-استراتیگرافی مثل یک سیستم و یا یک محدوده مشخص بین دو ناپیوستگی (یک سکانس) یا یک واحد اقتصادی مثل ضخامت زون تولید (pay zone) سنگ مخزن از یک میدان نفتی باشد. گاهی اوقات به واژه ی (isochore) برمی خوریم که منظور از آن ضخامت حفاری شده است، ولی منظور از ایزوپک ضخامت واقعی طبقات است. نقشه های ایزوکور برای کارهایی نظیر محاسبه ضخامت زون هیدروکربن دار مفید است، در صورتی که نقشه های ایزوپاک برای مطالعات رسوب شناسی اهمیت دارد.

نقشه های رخساره ای (Facies Maps)

 معمول ترین استفاده از نقشه های رخساره ای نشان دادن لیتوفاسیس ها است. نقشه های لیتوفاسیس مرسوم دو نوع اصلی هستند:

-نقشه های ایزولیت یا هم سنگی (Isolith Maps)

این نقشه ها، مثل ضخامت لایه های دولومیتی یا ضخامت لایه های ماسه سنگی ضخامت یک لیتولوژی منفرد را نشان می دهند.  .

 – نقشه های لیتولوژی درصدی(Percentage Maps)

این نقشه ها درصدی از بخش انتخابی تشکیل دهنده یک سازند را نسبت به کل ضخامت سازند نشان می دهند (مثلا ضخامت آهک چند درصد از ضخامت کل لیتولوژی است). تفاوت نقشه های ایزولیت و نقشه های درصدی در این است که نقشه ایزولیت بدون در نظر گرفتن ضخامت کل رسم می شود، در حالی که نقشه درصدی با در نظر گرفتن ضخامت کل کشیده می شود. نقشه درصدی بیشتر جهت تعبیر و تفسیر محیطی کاربرد دارد، در حالی که نقشه ایزولیت بیشتر مناسب مطالعه مخزن است.

  – نقشه های نسبتی (Ratio Maps)

 این نقشه هانسبت ضخامت لیتولوژی های مختلف را نسبت به یکدیگر نشان می دهند. یکی از مهم ترین این نسبت ها، نسبت آواری است که در واقع نسبت بین ضخامت سنگ های آواری به گروه غیرآواری (یعنی کربنات و تبخیری ها) را نشان می دهد. انتخاب نوع نسبت کاملا اختیاری است و بنا به نوع مطالعه می تواند تغییر کند. به طور مثال این نسبت می تواند نسبت دولومیت به کربنات ( آهک = دولومیت )، فرضا برای مطالعه تغییرات دولومیتی شدن در یک ناحیه، و یا نسبت زغال به شیل و غیره باشد.

 – نقشه های رخساره ای مثلثی (Triangle Facies Maps)

در این نوع نقشه ها، به جای استفاده ی از خطوط کانتوری، از الگوهای لیتولوژیکی در رسم نقشه استفاده می شود. برای این منظور از دیاگرام های مثلثی با سه مولفه ی لیتولوژی استفاده می شود. حتی اگر بیشتر از سه مولفه وجود داشته باشد، این سه مولفه برای نشان دادن بیشترین بخش های سنگ های رسوبی کافی هستند، بخصوص اگر مولفه ها ترکیبی باشند، مثلا مولفه کربنات که می تواند شامل سنگ آهک و دولومیت باشد.
با داشتن ضخامت سه مولفه یا سه عضو نهایی مثلث، نقطه مورد نظر بر روی دیاگرام مثلثی پلات شده و موقعیت نقطه پلات شده الگوی لیتولوژی آن نقطه را مشخص می کند. از این رو با داشتن نقاط اطلاعات متعدد می توان نقشه نهایی را رسم نمود. مثلث رخساره ای باید یه صورتی مفید به نواحی رخساره ای بر اساس الگوهای استاندارد لیتولوژی تقسیم شوند.

نقشه های ویژگی درونی

نقشه های ویژگی درونی بیشتر خصوصیات انتخابی یک واحد استراتیگرافی منفرد را نظیر تخلخل، تراوایی، میزان تولید و یا هر ویژگی قابل تعیین دیگر را به نمایش می گذارند. نقشه های ویژگی داخلی که به طور خیلی معمول استفاده می شود شامل موارد زیر است:

– نقشه های هم تخلخل (Isoporosity)

این نقشه ها ، خطوط هم تخلخل رادر سنگ های مخزن نشان می دهند. در این نوع نقشه ها ماهیت داده ها باید مشخص شود. تخلخل ممکن است در آزمایشگاه از مغزه ها بدست آمده باشد و یا از نمودار ها محاسبه شود یا از داده های تولیدی تخمین زده شود.

– نقشه های هم حجم (Isovolume or Isovol Maps)

این نقشه ها از تلفیق مقادیر تخلخل و ایزوپک حاصل شده اند و نشان دهنده کانتورهایی با حجم مساوی می باشند. به طور مثال یک لایه با ضخامت ۲۰ متر و تخلخل ۱۰٪ دارای ارزش مساوی بایک لایه یه ضخامت ۱۰ متر و تخلخل ۲۰ ٪  است.

– نقشه های هم تمرکز و هم شوری (Isoconcentration and isosalinity)

این نقشه ها شوری آب های سازندی را نشان می دهند.

– نقشه های هم پتانسیل (Isopotential Maps)

نشان دهنده ی ظرفیت های تولید چاه ها در واحد زمان هستند.

– نقشه های ایزوبار (Isobar Maps)

این نقشه ها نشان دهنده ی فشارهای اندازه گیری شده متداول در چاه ها هستند.

بارگذاری توسط pedram nouri
بارگذاری در اکتشاف

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *