نمودارگیری گاما (Gamma Logging)

8 خواندن ثانیه
0
42

نمودار گیری گاما (Gamma Logging)

از نمودار گاما براي هم ترازي طبقات زمين به همراه نمودار صوتي (Sonic) استفاده مي شود.

نمودار پرتو گاما به همراه كليه نمودارهاي ديگر براي هم ترازي آنها رانده مي شود.  از اين نمودار در چاه هاي جداره گذاري شده (Cased hole) نيز استفاده مي شود. بخصوص همراه نمودار CCL (تعيين كننده محل اتصال لوله هاي جداري) براي تعيين فواصل انتخاب شده براي مشبك كاري و يا توپك (Packer) گذاشتن استفاده مي شود.

نمودار گیری توسط پرتو گاما به دو روش اندازه گیری می شود:

۱)نگار اندازه گیری پرتو زایی گامای طبیعی

در اين نمودار ميزان مواد راديواكتيو موجود در لايه هاي زمين را اندازه گيري مي كند. دستگاه نمودار گير پرتو گاما شامل يك موج ياب (Sonde) است كه تشعشع اشعه گاماي خارج شده از لايه نزديك به دستگاه نمودار گير را اندازه گیري مي كند. واحد اين نمودار API است كه بر روي كاغذ نمودار گيري معمولا بين ۰ تا ۱۰۰ API اندازه گيري مي شود كه هر تقسيم بندي ۱۰ API است.

بعضی مواد و سازند ها دارای پرتوزایی طبیعی هستند. کانی ها و سنگ های پرتوزا عبارتند از:

· کانی ها و سنگ های پتاسیم دار

· کانی ها و سنگ ها اورانیم دار

· کانی ها و سنگ های توریوم دار

اندازه گیری پرتوزایی گاما:

پرتوزایی گاما طبیعی به کمک دستگاه هایی مانند «شمارشگر گایگر مولر» و «اطاق یونیزاسیون» اندازه گیری می شود، اما شمارشگر «سوسوزن»، به دلیل بازده بیشتر، ابعاد کوچکتر و قدرت جداسازی قائم بهتر، بر دو دستگاه دیگر برتری دارد. پاسخ حاصل از هر دستگاه تابعی از غلظت وزنی کانی پرتوزا در سازند و نیز چگالی آن است.

کاربردها :

اندازه گیری پرتوزایی گامای طبیعی به طور عمده در موارد زیر انجام می شود:

· تعیین لیتولوژی یا جنس سنگ (شناخت رس ها، نمک های تبخیری، کانی های سنگین و پرتوزا)

· ارزیابی درصد رس موجود در مخزن

· همبستگی چاه ها

· کنترل عمق حفاری و دستگاه های آزمایش کننده سیال و نیز استفاده از آن بجای sp زمانی که این اندازه گیری قابل اجرا نیست(چاه های سیمانی شده ودارای لوله جداری)

· ارزیابی تقریبی تراوایی

 ۲)نگار طیف سنجی پرتوزایی گامای طبیعی

میزان انرژی پرتوی گامای هر کانی پرتوزا با عناصر دیگر متفاوت است. در واقع انرژی پرتوی گامای ساطع شده از عناصر مختلف، طیف متغیری دارد. در این صورت مقدار انرژی پرتوی گاما می تواند مشخص کننده کانی ای باشند که این پرتو را ایجاد می کند. بنابراین اگر فناوری چاه نگاری توانایی آن را داشته باشد که طیف انرژی پرتوی گاما را مشخص کند، می تواند عنصری که این پرتو از آن ساطع شده است را نیز مشخص کند.

در نگاری که پیش از این توضیح داده شد (چاه نگاری پرتوزایی گامای طبیعی)، پرتوزایی کلی گامای طبیعی حاصل از سازند اندازه گیری و ثبت می شود. این نوع چاه نگاری تنها مشخص می کند که سازند دربردارنده چه اندازه از کانی های سنگین و پرتوزا هست. اما توانایی تشخیص جنس کانی ها ی پرتوزا را ندارد. در حالی که نگار «طیف سنجی پرتوزایی گامای طبیعی»، دقیقاً طیف انرژی پرتوی گاما و در نتیجه جنس کانی ای که این طیف پرتوی گاما را تولید کرده است نیز مشخص می کند. همانطور که توضیح داده شد، پرتوزایی (گامای طبیعی) وابسته به سه عنصر پرتوزای پتاسیم و توریوم و اورانیوم و یا عناصر پرتوزای حاصل از آن ها است.

کاربردها

· تعیین لیتولوژی

· تعیین محیط (دریایی، رودخانه ای، دلتایی و… ) رسوب گذاری

· بررسی های ژئوشیمیایی

· همبستگی چاه ها (تعیین ارتباط میان سازند های مختلف در چاه های مختلف)

بارگذاری توسط pedram nouri
  • کروژن (Kerogen)

    کروژن (Kerogen) کروژنها مواد آلی رسوبی شکننده ای هستند که در حلالهای مواد آلی غیرمحلول هست…
  • لاگ صوتی (Acoustic Log)

    لاگ صوتی برای اندازه گیری تخلخل یک ناحیه معمولا از روش های زیر استفاده می شود که  ممکن برا…
  • سازند های مناطق نفتخیز جنوب

    سازندهای مناطق نفتخیز جنوب سازند هایی که در مناطق نفت خیز جنوب حفاری می شوند به ترتیب از ب…
بارگذاری در اکتشاف

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *