انواع چاه ها

2 خواندن ثانیه
0
82

انواع چاه‌ها

چاه ها معمولا در اعماق مختلف و یرای اهداف مختلفی حفر می شوند، که در ادامه به بیان آنها می پردازیم:

چاه‌های دستی :

این چاه‌ها قدیمی و ابتدایی ترین چاه‌های آب به شمار می روند که در گذشته، بیشتر از امروز متداول بوده و مورد استفاده واقع می شدند. در روستاهای ایران چاه‌های دستی زیاد است و از آب آن برای مصارف شرب استفاده و یا دام استفاده می شود.چاه‌های دستی را اغلب در رسوبات آبرفتی و با وسایل ابتدایی (کلنگ و بیل) تا عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی و تا چند متری زیر آن حفر می کنند. چون حفر چاه با دست در اعماق زیاد ، با مشکلات با مشکلات فراوان همراه است، لذا این چاه‌ها را اغلب در نقاطی حفر می کنند که عمق برخورد به سطح آب زیرزمینی زیاد نباشد ( بین ۵ تا ۴۰متر). به منظور ایمنی و جلوگیری از ریزش دیواره ی چاه، آن را توسط تخته سنگ ، آجر ،بتون و یا لوله ی جداری پوشش می دهند.

چاه‌های نیمه عمیق :

بعضی از چاه‌هایی که به وسیله دست حفر می شوند، چاه نیمه عمیق می گویند و برخی دیگر چاه‌هایی را که تا عمق حداکثر ۳۰ تا ۳۲ کنده می شوند، چاه نیمه عمیق می نامند . عده ای دیگر چاه‌هایی که تا اولین سفره ی آب زیرزمینی حفر می شوند، چاه نیمه عمیق می گویند.

عده ی دیگر می گویند که تا وقتی که کیفیت آب در زیر زمین تغییر نکند، چاه حفر شده در آن چاهی نیمه عمیق است. اما نظر غالب این است چاهی که تا اولین سفره ی آب زیرزمینی حفر می شود ، چاهی است نیمه عمیق به شرطی که عمق آن از ۱۰۰متر تجاوز نکند.

چاه‌های عمیق:

به چاه‌هایی گفته می شود که عمقشان زیاد است و با دستگاه حفاری حفر می شوند . بیشتر چاه‌های کشاورزی و چاه‌هایی که در سفره های عمیق ، یعنی در سفره هایی که سطح آب آن ها در اعماق زیاد واقع است، حفر می شوند از نوع عمیق می باشند. قطر چاه‌های عمیق متفاوت است . در عین حال قطر بیشتر چاه‌های عمیق بین ۱۲ تا ۱۸ اینچ می باشد.

چاه‌های عمیق بر خلاف چاه‌های نیمه عمیق که تا اولین سفره ی آب حفاری می شوند و از آن ها آب می گیرند، از سفره های مختلف می گذرند و می توانند از تمامی آن ها آب بگیرند. چاه‌های عمیق را هم در رسوبات نرم ( آبرفتی) و هم در سازند سخت حفر می نمایند. دستگاه حفاری ضربه ای با ضربه زدن های مداوم (حدود ۵۰ تا ۶۰ ضربه در دقیقه) و دستگاه حفاری Rotary با چرخش مداوم مته، زمین را خرد و سست می نمایند. مواد کنده شده را در سیستم حفاری ضربه ای با وسیله ای به نام گل کش بالا می آورند. ولی در سیستم Rotary به کمک جریان مستقیم و یا معکوس گل حفاری و یا آب، از درون چاه خارج می سازند. برای حفر چاه در سازند سخت از دستگاه حفاری Rotary استفاده می شوند.

چاه‌های اکتشافی:

این چاه‌ها را صرفا ب منظور اکتشاف حفر می کنند. در مناطقی که هنوز چاهی حفر نشده و از کم و کیف سفره ی آب اطلاعی در دست نیست تنها با حفر چاه‌های اکتشافی که زیر نظر کارشناس یا محقق انجام می شود، می توان از سفره آب شناخت کافی بدست آورد. بهترین و دقیق ترین روش به دست آوردن خصوصیات سفره ی آب، حفر و پمپاژ چاه‌های اکتشافی است.

تنها عیب چاه‌های اکتشافی زیاد بودن هزینه آن ها است. دیگر این که به وسیله آن ها می توان فقط از یک محدوده کوچک اطراف چاه خصوصیات سفره زا تعیین کرد و با توجه به اینکه ناهمسانی رسوبات در جهات مختلف گسترش دارد، لذا نمی توان تنها با حفر چند حلقه چاه اکتشافی در یک منطقه ی وسیع، به خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سفره ها پی برد.

چاه‌های اکتشافی تنها برای سفره های آبی تعریف نمی شوند بلکه بیشترین کاربرد آن ها در صنعت نفت و گاز است. حفر این چاه‌ها از پر هزینه ترین حفاری ها و خطرات حفاری در آن به دلیل نا آشنا بودن با سازندهای زیرزمینی بسیار بالا می باشد.

چاه‌های پیزومتری:

چاه‌های پیزومتری را به منظور مطالعه نوسان های سطح آب زیرزمینی، تهیه نقشه های تراز آب و محاسبه حجم آب ورودی جانبی زیرزمینی و خروجی سفره حفر می کنند. قطر این چاه‌ها را برای پایین آوردن هزینه حفر، کم انتخاب می کنند(۶-۱۰ اینچ) آنچه که باید در مورد این چاه‌ها توجه داشت این است که باید آن ها را در سفره اصلی حفر نموده و با آزمایش های معمول و متداول، از ارتباط هیدرولیکی بین چاه و سفره مطمئن گردید.

چاه‌گمانه:

این چاه ها در اصل نوعی چاه اکتشافی به حساب می آیند . وقتی که کارشناس در نظر دارد در منطقه ای که وجود و خصوصیات سفره آب برایش ناشناخته است، محلی را برای حفر چاه تعیین نماید، پیشنهاد حفز چاه گمانه را می دهند. با این عمل در حقیقت بر وجود آب زیرزمینی مشکوک بوده و مسئولیت عدم موفقیت چاه را به صاحبان چاه واگذار می نماید.

چاه‌توصیفی

 آگاهی از مرزهای جانبی مخزن، تعیین مقدار ذخیره و چگونگیگسترش ذخیره مخزن با حفر چاه‌توصیفی مورد بررسی قرار می‌گیرد. چاه‌های توصیفی پس ازحفر چاه اکتشافی و اطمینان از حضور ذخیره دارای قابلیت اقتصادی حفر می‌شود.

چاه‌های مشاهده ای:

به چاه‌هایی که در اطراف چاه پمپاژ حفر می کنند تا تغییرات سطح آب را در حین آزمایش های پمپاژ اندازه گیری کنند،چاه های مشاهده ای می گویند. گاهی به چاه‌های پیزومتری نیز ، چون سطح آب آن را اندازه گیری و داد ه ها را مشاهده می کنند، چاه مشاهده ای می گویند.

چاه‌های آرتزین:

وقتی که حفاری به یک سفره ی محصور یا تحت فشار برخورد می کند ،آبی که تحت فشار رسوبات بالای سفره است،در درون چاه بالا می آید. ولی اغلب به سطح زمین نمی رسد که به این چاه‌ها ، چاه های نیمه آرتزین می گویند . در نوع چاه به سفره ای که تحت فشار زیاد است برخورد می کند و آب از دهانه چاه به بیرون فوران می کند . چون این چاه را برای اولین بار در منطقه آرتوز واقع در شمال غرب فرانسه مشاهده و مطالعه شده اند، لذا این چاه‌ها را در نقاط دیگر جهان نیز به همین نام می خوانند.

چاه توسعه‌ای 

پس از حفاری چاه‌های اکتشافی و توصیفی و ضمن تایید ذخیرهدارای قابلیت اقتصادی مخزن ، اقدام به حفر چاه‌های توسعه‌ای می‌شود. استخراج نفت و گاز از مخزن بطور عمده توسط چاه‌های توسعه‌ای صورت می‌گیرد.

چاه‌های تولیدی و تزریقی

همانطور که از اسم این چاه‌ها مشخص است، این چاه برای تولید نفت و گاز از مخزن و تزریق سیال های مختلف به مخزن استفاده می شوند.

بارگذاری توسط pedram nouri
  • اسیدکاری چاه نفت Acidizing

    اسیدکاری چاه نفت Acidizing به طور کلی سه روش برای اسیدکاری چاه های نفت وجود دارد: شستشو با…
  • انواع لوله هاي جداري

    انواع لوله هاي جداري حفاري نمودن يك چاه با يك قطر مته ثابت و سپس تكميل نمودن آن بوسيله يك …
  • تکمیل چاه (Well Completion)

    تکمیل چاه (Well Completion) از زمانی که برای اولین بار چاه های نفت حفاری شده و به مرحله تو…
بارگذاری در حفاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *