ژئوفیزیک (Geophysics)

6 خواندن ثانیه
0
66

ژئوفیزیک (Geophysics)

علم ژئوفیزیک ، مطالعه زمين با استفاده از روش‌هاي فيزيكي است. آغاز علم ژئوفيزيك به كشف گيلبرت درباره مغناطيس زمين و تئوري نيوتن درباره نيروي گراني زمين بر مي‌گردد.مطالعات ژئوفيزيكي برخلاف مطالعات زمين‌شناسي بيشتر كمي و غير توصيفي‌اند تا كيفي و توصيفي.

هدف اصلي بررسي‌هاي ژئوفيزيكي، تعيين محل ساختارهاي زمين‌شناسي و درصورت امكان اندازه‌گيري ابعاد و ويژگي‌هاي فيزيكي آنهاست. مثلاً در اكتشاف نفت، هدف به دست‌آوردن اطلاعات ساختاري است زيرا نفت با عوارض خاصي مثل طاقديس، گسل و … در ارتباط است. به طور كلي ژئوفیزیک به دو دسته ژئوفیزیک علمي و ژئوفیزیک عملي تقسيم مي‌شود:

ژئوفیزیک علمي:

بررسي و شناسايي بعضي از خصوصيات فيزيكي زمين كه خود به بخش‌هاي كوچكتري تقسيم مي‌شود:

ژئودزي و گراني‌سنجي: مطالعه شكل و ميدان گرانش زمين

لرزه‌شناسي: مطالعه زمين لرزه‌ها و ارتعاشات حاصل از انفجار هسته‌اي و شيميايي

ژئومغناطيس و ژئوالكتريكي: مطالعه مغناطيس زمين و پديده‌هاي الكتريكي آن

ژئوترمومتري: مطالعه ويژگي‌هاي حرارتي زمين

تكتونوفيزيك: مطالعه جنبه‌هاي فيزيكي تكتونيك جهاني و منطقه‌اي

ژئوكرونولوژي یا سن سنجی: مطالعه و بحث درباره تاريج زمين و زمان حوادث آن.

ژئوفیزیک عملی:

استفاده از روش‌هاي ژئوفيزيكي و اندازه‌گيري خصوصيات فيزيكي سنگ‌هاي زيرسطحي براي اكتشاف ذخاير پنهان شده در زير زمين (از قبيل نفت، گاز، آب، كاني‌ها و …) و يا براي مقاصد مهندسي كه به سه بخش تقسيم مي‌شود.

دورسنجي: مطالعه خصوصيات سنگ‌هاي سطح زمين با استفاده از ماهواره در مقياس بسيار بزرگ كه تشعشعات و امواج راداري، مايكروويو و مادون قرمز توسط دوربين‌هاي مخصوصي ثبت مي‌گردند.

چاه‌پيمايي يا چاه‌نگاري: مطالعه و بررسي درون زمين با استفاده از دستگاههاي پايين رونده كه بيشتر از ساير روش‌هاي ژئوفيزيكي مورد توجه زمين‌شناسان است.

ژئوفیزیک سطحي (Surface Geophysics): مطالعه خصوصيات فيزيكي سنگ‌هاي سطحي و دريايي و زميني انجام مي‌شود. روش‌هاي مطالعه ژئوفیزیک سطحي بسيار گوناگون است به طوري كه به زيربخش‌هاي مختلفي تقسيم مي‌شود:

روش حرارت سنجي: اندازه‌گيري درجه حرارت را در مقياس‌هاي كوچك انجام مي‌دهد كه منجر به شناسايي ساختارهاي كم عمق از قبيل: گسل، طاقديس و گنبد نمكي و غیره مي‌شود. مهم‌ترين پارامتر اندازه‌گيري در اين روش تغييرات درجه حرارت نسبت به عمق است.

روش الكترومغناطيس: اندازه‌گيري ميدان مغناطيسي ثانويه زمين و رديابي گسل‌ها، رگه‌هاي نازك، كابل و لوله‌هاي زيرزميني و غيره.

روش الكتريكي: اندازه‌گيري خواص الكتريكي سنگ‌ها و تعيين مكان كاني‌ها از روي خواص الكتريكي معين آنها. اين روش به دليل عمق نفوذ كم (تا ۵۰۰ متر) در اكتشافات نفتي كاربرد كمي دارد.

كاوش گراني سنجي (Gravity Survey): اين روش براي اندازه‌گيري تغييرات گراني زمين و شناسايي انواع مختلف ساخت‌هاي زير سطحي به كار برده مي‌شود. گراني سنجي بيشتر براي اكتشافات مقدماتي به كار مي‌رود.

كاوش مغناطيسي (Magnetic Survey): اندازه‌گيري تغييرات ميدان مغناطيسي زمين و شناسايي عمق پي سنگ و وسعت حوضه رسوبي، به خصوص در مناطق بدون كارهاي اكتشافي قبلي از اهداف كاوش‌هاي مغناطيسي است.

بررسي‌هاي لرزه‌نگاري (Seismic Survey): از جمله مهم‌ترين برتري‌هاي اين روش، دقت بالا، عمق بررسي زياد و توان تفكيك بالاي آن است. معمولاً در مراحل اوليه اكتشاف در حوضه‌هاي ناشناخته، به خاطر كمبود اطلاعات از خصوصيات ساختاري، رسوب‌شناسي و دياژنتيكي مخزن، حفاري ممكن است بي‌نتيجه بماند. داده‌هاي لرزه‌اي مي‌تواند كمبودهاي اطلاعاتي فوق را جبران كند.

بارگذاری توسط pedram nouri
بارگذاری در اکتشاف

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *