سازند های مناطق نفتخیز جنوب

15 خواندن ثانیه
0
44

سازندهای مناطق نفتخیز جنوب

سازند هایی که در مناطق نفت خیز جنوب حفاری می شوند به ترتیب از بالا به پایین عبارتند از:

سازند بختیاری: این سازند متشکل از کنگلومرای چرتی و سنگ های سیلیسی و ماسه سنگ های دانه درشت سیلیسی است. این سازند در کوهستان های زاگرس قابل مشاهده است ولی در دشت خوزستان از بین رفته است. حفاری در این سازند معمولا با آب و مته های دندانه بلند صورت می گیرد.

سازند آغاجاری: این سازند حاوی مارنهای قرمز، ماسه سنگ های آهکی، مارنهای خاکستری رنگ و گاهی لایه های نازک آهک می باشد که معمولا با آب و به وسیله مته های دندانه بلند حفاری می گردد. با وجود بزرگی قطر دهانه چاه در این سازند بیشترین متراژ حفاری نسبت به زمان به دست می آید.

سازند میشان: این سازند از مارنهای خاکستری و آهک های مارنی تشکیل شده است. معمولا سازند های بختیاری، آغاجاری، میشان و بخش هفتم سازند گچساران جزء سازندهای کم فشار هستند. به طور کلی آب شیرین و گاهی محلول آب نمک به عنوان گل استفاده می شود و مقدار pH  گل برای جلوگیری از خورندگی اکسیژن موجود در آب باید بین ۱۰ تا ۱۱ باشد. از آنجایی که این سازندها کم فشار هستند با وزن حدود ۷۵ پوند بر فوت مکعب استفاده می کنند.

سازند گچساران: این سازند شامل انیدرید(CaSO4)، نمک طعام (NaCl)، مارنهای خاکستری و قرمز، طبقات نازکی از آهک و شیل های بیتومین دار می باشد. مشکلات حفاری در این سازند فراوان و گاهی غیر قابل پیش بینی می باشد. این سازند از ۷ بخش تشکیل شده که بالا ترین بخش آن، بخش هفتم است و جزء منطقه کم فشار محسوب می شود.

  1. بخش هفتم: این بخش شامل انیدرید، مارنهای خاکستری و آهک های رسی است. این بخش کم فشار بوده و مشخصات حفاری آن مانند سازند های آغاجاری و میشان است.
  2. بخش ششم: این بخش شامل انیدرید، مارنهای قرمز و خاکستری و همچنین نمک است. منطقه پر فشار در این بخش شروع می شود. به همین علت ۱ تا ۲ متری قاعده بخش هفتم به عنوان نقطه جداره گذاری (casing point) انتخاب می شود. بدین ترتیب زونهای کم فشار بالایی از زونهای پر فشار پایینی مجزا می شوند.
  3. بخش پنجم: این بخش شامل انیدرید و مارن هان خاکستری و نمک می باشد.
  4. بخش چهارم: این بخش شامل نمک، مارن های خاکستری و انیدرید می باشد. از مشخصات عمده این بخش فوران آب نمک و تنگ شدگی چاه می باشد.
  5. بخش سوم: این بخش بیشتر شامل مارن های خاکستری، انیدرید و گاهی لایه های نازکی از نمک می باشد. این بخش به علت در برداشتن لایه های مارن ضخیم موجب بروز مشکلات فراوانی در حین عملیات حفاری می باشد.
  6. بخش دوم: این بخش کاملا شامل نمک می باشد ولی در آن انیدرید و مارن نیز یافت می شود.
  7. بخش یکم: این بخش شامل انیدرید، مارن و آهک به صورت متناوب می باشد. این بخش به عنوان پوش سنگ (cap rock) سازند آسماری شناخته می شود. این بخش به عنوان آخرین بخش از سازند گچساران محسوب می شود.

بهترین نوع مته برای حفاری گچساران از بخش ششم تا پوش سنگ، مته الماسه (Diamond bit) می باشند. مته های دندانه دار  (Roller cone bit) به سختی قادر به حفاری این سازند هستند. البته مته های PDC نیز پیشرفت خوبی در حفاری این سازند نشان داده اند. سازند گچساران به علت هایی چون سنگ شناسی و متشکل بودن از نمک، مارن و همچنین دارا بودن زونهای پر فشار از آب می بایستی با گل سنگین جهت جلوگیری از فوران چاه ( Blow Out) و اشباع از نمک برای جلوگیری از حل شدن نمک در گل و ایجاد غار در دیواره چاه، حفاری شود. وزن گل در حفاری این سازند در حدود pcf ۱۴۰ می باشد. pH  گل در این سازند را  بین ۹ تا ۱۰ نگه می دارند.

سازند آسماری: این سازند که مخزن اصلی نفت محسوب می شود اکثرا شامل آهک (Limestone) و دولومیت ( Dolomite) بوده ولی در میدان اهواز بخش ماسه سنگی (Sandstone) نیز در آسماری توسعه یافته است. سازند آسماری را معمولا با مته های دندانه کوتاه و دکمه ای و حتی مته های الماسی حفاری می کنند. گل حفاری مورد استفاده در این سازند وزنی حدود ۷۵ پوند بر فوت مکعب دارد.

سازندهای پابده و گورپی: این دو سازند به تربیت در زیر سازند آسماری قرار دارند و حاوی شیل های آهکی می باشند. مشکلات عمده حفاری در سازندها جذب آب توسط شیل ها، تنگ شدگی چاه و گیر کردن (stucking) لوله های حفاری می باشد.

سازندهای گروه بنگستان: گروه بنگستان در خوزستان شامل سازند های ایلام و سروک می باشد که معمولا از آهک های رسی تشکیل شده اند و از نظر تخلخل ضعیف تر از سازند آسماری می باشند. گل های به کار برده شده معمولا آب نمک و یا امولسیون گازوئیل و آب بوده و وزن آنها کمتر از pcf ۷۵ می باشد. به کارگیری مته های الماسه در این سازندها با موفقیت همراه نبوده است.

سازند کژدمی: این سازند از شیل و شیل های آهکی تشکیل شده است. از دیدگاه حفاری، این سازند گاهی حاوی فشار های غیر عادی زیاد است و گاهی با ایجاد تند شدگی چاه همراه است.

سازندهای گروه خامی: این گروه شامل سازندهای داریان (آهکی)، گدوان (شیلی)، فهلیان(آهکی)، هیث(انیدرید) و سرمه (کربناته) می باشد.

سازند گرو: این سازند تماما از شیل و شیل های آهکی سیاه رنگ تشکیل شده است. به علت تورق شیل ها، معمولا دیواره چاه بسیار ناپایدار می باشد.

سازند های گروه کازرون: این گروه شامل سازند های نیریز و دشتک می باشد. سازند نیریز عمدتا از دولومیت و آهک تشکیل شده ولی سازند دشتک شامل انیدرید، دولومیت و مقادیری شیل آهکی است. سازند دشتک مهمترین پوش سنگ مخازن عظیم گازی خاورمیانه محسوب می شود.

 سازندهای گروه دهرم: این گروه شامل سازندهای کنگان؛ دالان و فرقان می باشد. گروه دهرم به طور کلی دارای خواص مخزنی است و در پاره ای از میدان ها حاوی گاز پر فشار است مثل مخزن پارس جنوبی که احتیاج به استفاده از گل هایی با وزن بیشتر از pcf  ۱۰۰ می باشد.

بارگذاری توسط pedram nouri
  • کروژن (Kerogen)

    کروژن (Kerogen) کروژنها مواد آلی رسوبی شکننده ای هستند که در حلالهای مواد آلی غیرمحلول هست…
  • لاگ صوتی (Acoustic Log)

    لاگ صوتی برای اندازه گیری تخلخل یک ناحیه معمولا از روش های زیر استفاده می شود که  ممکن برا…
  • بررسي‌هاي لرزه‌نگاري (Seismic Survey)

    بررسي‌هاي لرزه‌نگاري (Seismic Survey) اين روش از نظر مخارج و تعداد ژئوفيزيكدانان شاغل در آ…
بارگذاری در اکتشاف

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *