طرز کار سیستم بستن چاه نفت (Safety Shutdown System)

45 خواندن ثانیه
0
315

طرز کار سیستم بستن چاه نفت (Safety Shutdown System)

توضیحات کلی

سیستم ایمن بستن چاه نفت در مواقع ضروری مسیر عبور سیال از چاه را در پاسخ به اخطارهای مختلف دریافتی که هر کدام مبین یک نوع خطر می‌باشد، مسدود می‌نماید. به علاوه جهت باز و بسته کردن چاه در مواقع عادی نیز این سیستم اعمال فوق را به طریق ایمن و به دور از خطر عهده‌دار می‌باشد. مثلا ایجاد فشار خارج از حدود مشخص یکی از علامات وجود خطر می‌باشد. این موارد توسط حسگرهای مربوطه تشخیص و اعلام و متعاقب آن چاه با روش ایمن و صحیح بسته می‌شود.

موارد دیگری که در اینجا قابل ذکر است وجود حسگرهایی به نام فیوزیبل پلاگ یا پلاگ های ذوب شدنی (fusible plug) است. این پلاگ ها که به حرارت حساس می‌باشند در نقاط مختلف تاسیسات سرچاهی نصب و به محض احساس حرارت غیرعادی با ارسال علائم به سیستم و به کار انداختن آن باعث بسته شدن چاه می‌شوند. در نهایت بسته و باز کردن چاه توسط دو عدد شیر ایمنی انجام می‌پذیرد. یکی از این شیرها موسوم به ((شیر ایمنی زیرسطحی)) می‌باشد که جهت اختصار به آن SSSV و یا ۳SV (که مخفف Subsurface Safety Valve می باشد) نیز می‌گویند. شیر دیگر اختصارا SSV ویا ۲SV نامیده می‌شود. نام کامل این شیر Surface Safety Valve است.

توضیح قسمت‌های مختلف سیستم

در این قسمت اجزا مختلف سیستم به طور جداگانه مورد بحث قرار می‌گیرند.

۱. پانل کنترل چاه (Well Control Panel یا Wellhead Control Panel)

این پانل مرکز کنترل و دریافت علائم برای بستن چاه می‌باشد. پانل کنترل خروج سیستم از حدود مجاز فشار را تشخیص داده و اقدام به مسدود نمودن مسیر سیال می‌نماید.

علاوه بر این توسط مدار ESD در صورت دریافت اعلام خطر از حسگرهای گرمایی پانل قادر به بستن شیرهای مربوطه می‌باشد. از راه دور نیز می‌توان با کمک همین مدار کنترل اقدام به بستن مسیرهای مورد نظر شود، این پانل به کلیه وسائل و تجهیزات جهت کنترل و نمایش عملکرد قسمت‌های مختلف مجهز می‌باشد. نکته مهم در باز کردن و بستن چاه، ترتیب اجرایی عملیات می‌باشد. این موضوع توسط طراحی مدار کنترل یه طور خودکار انجام می‌پذیرد.

لازم به ذکر است مواردی که در ادامه به عنوان جزیی از سیستم بیان شده اند، ارتباط تنگاتنگی با پنل کنترل سرچاهی یا WHCP دارند (بطور مستقیم یا غیر مستقیم) و به نوعی میتوان این پنل را مهم ترین المان در سیستم کنترل یک چاه بهره برداری شده نفت و گاز قلمداد کرد.

 

۲. شیر ایمنی زیرسطحی (Sub surface Safety Valve SSSV or 3SV)

این شیر که علاوه بر اسامی فوق به نام های دیگری مثل DHSV (مخفف Down Hole Safety Valve) نیز شناخته میشود،  در راستای لوله Tubing در زیر زمین قرار دارد. یک لوله باریک مستقل که همان لوله کنترل هیدرولیکی شیر است آن را به پانل کنترل متصل می‌نماید. شیر مذکور خاصیت Fail Safe داشته و به همین جهت در هنگام بروز مشکل در حالت مطمئن یعنی بسته قرار می‌گیرد.

در زمان نیاز به عبور عادی سیال، فشار هیدرولیکی مدار کنترل باعث می‌گردد شیر در حالت باز بوده و به سیال اجازه عبور دهد. بدیهی است قطع فشار هیدرولیکی مدار کنترل، شیر را به وضعیت بسته تغییر می‌دهد و بستن چاه را بدنبال خواهد داشت.

 

۳. شیر ایمنی سطحی (Surface Safety Valve SSV or 2SV) 

این شیر که می‌توان آن را به طریق هوایی (Pneumatic) و یا روغنی (Hydraulic) کنترل نمود نیز مانند شیر قبلی Fail Safe بوده و زمان ایجاد مشکل بسته می‌گردد. همانند شیر قبلی بستن و باز کردن آن، با اعمال و یا قطع فشار مدار کنترل امکان‌پذیر می‌گردد.

۴. پیلوت‌های فشار زیاد و فشار کم

این پیلوت‌ها وظیفه‌ی تشخیص و اعلام وجود فشار خارج از محدوده ایمن را به مدار کنترل برعهده دارند. مدار کنترل نیز بلافاصله توسط قطع فشار موجود روی شیرها البته با رعایت روش صحیح و ایمن اقدام به بستن آن‌ها می‌کند.

۵. فیوزیبل پلاگ یا پلاگ های ذوب شدنی (Fusible Plug)

همانطور که قبلا گفته شده این فیوزها وظیفه تشخیص حرارت غیرعادی در محیط تاسیسات را بر عهدهداسته و به محض وجود چنین شرایطی آن را به مدار کنترل منتقل و عملکرد مدار را آغاز خواهند کرد. در حقیقت این فیوزها به عنوان حسگرهای آتش عمل می‌نمایند. این پلاگ‌ها در واقع شامل یک آلیاژ ذوب‌شونده هستند که در صورت افزایش درجه حرارت محیط از میزان مشخصی عمل می‌کنند. باید توجه داشت این فیوزها بنا به طبیعت ساختمانی خود قابل تعمیر نبوده و می‌بایستی تعویض گردند.

نمایی از یک پلاگ قابل ذوب یا Fusible Plug

 

 

۶. (Fire Safety Valve(FSV

FSV یک وسیله مستقل می‌باشد که نسبت به آتش حساس بوده و پیشگیری و حفاظت در مواقع آتش‌سوزی در سر چاه را عهده‌دار می‌باشد. در زمان آتش‌سوزی ۳SV می‌بایستی مسدود و خط کنترل آن بسته شود تا از اشتعال بیشتر آتش با کمک سیال درون چاه جلوگیری به عمل آید. این وسیله روی تجهیزات سرچاه نصب می‌گردد. این وسیله کاملا مستقل بوده و هم در شرایط یک سیستم خودکار و هم در شرایط غیر آن به خوبی عمل کرده و یک نشانگر وضعیت عادی آن را نشان می‌دهد.

 

۷. ایستگاه‌های بستن اضطراری از راه دور (Remote Emergency Shutdown Station)

توسط این دستگاه‌ها مسئول مربوطه قادر به بستن چاه از راه دور می‌باشد.

۸. لوله و اتصالات

بدیهی است مقادیری لوله و تعدادی اتصالات نیز جهت ارتباط قسمت‌های مختلف یاد شده مورد نیاز می‌باشد.

 

بارگذاری توسط pedram nouri
بارگذاری در ایمنی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *